Μαρτυρίες
Στην παρούσα ενότητα περιλαμβάνεται μια συλλογή προσωπικών κειμένων και συνεντεύξεων από όσες και όσους ανέπτυξαν αντιστασιακή δράση κατά την επταετία της στρατιωτικής δικτατορίας ή φέρουν βιώματα και μνήμες από εκείνη την περίοδο. Ο στόχος μας είναι να διασώσουμε τις μνήμες και τα βιώματα των ανθρώπων της εποχής ώστε να είναι προσβάσιμα στους ερευνητές και στις ερευνήτριες.
Η πτώση της δικτατορίας των συνταγματαρχών και η αποκατάσταση της Δημοκρατίας τον Ιούλιο του 1974 υπήρξαν η κορύφωση μιας σύνθετης και σταδιακής αποσάθρωσης του χούντας. Στην πορεία αυτή, η αποτυχημένη γενική επιστράτευση του Ιουλίου του 1974 αποτέλεσε μία από τις πιο κρίσιμες στιγμές, καθώς αποκάλυψε με δραματικό τρόπο την οργανωτική ανεπάρκεια και την αποσύνθεση του καθεστώτος. Με αφορμή, λοιπόν, τη σημερινή επέτειο αποκατάστασης της Δημοκρατίας, δημοσιεύουμε ένα αφιέρωμα αποτελούμενο από τέσσερα διαφορετικά κείμενα που προσεγγίζουν την επιστράτευση του 1974 μέσα από συμπληρωματικές οπτικές.
Με ιδιαίτερη χαρά, φιλοξενούμε σήμερα στη σελίδα μας τη συνέντευξη του Ολύμπιου Δαφέρμου. Η μαρτυρία του για τη συμμετοχή του στο αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα, προσφέρει πολύτιμο υλικό για την ιστορική διερεύνηση της περιόδου, αναδεικνύοντας εμπειρίες, επιλογές και προβληματισμούς που συνέβαλαν στη διαμόρφωση του αγώνα κατά της χούντας. Τον ευχαριστούμε θερμά για την προθυμία του να μοιραστεί τις αναμνήσεις και τις σκέψεις του.
Με ιδιαίτερη χαρά παρουσιάζουμε σήμερα τη συνέντευξη του Αλέκου Αλαβάνου,
μιας προσωπικότητας με ενεργή παρουσία στο αντιδικτατορικό φοιτητικό
κίνημα και στη συνέχεια με μακρά πολιτική διαδρομή στον χώρο της
Αριστεράς. Η μαρτυρία του αποτελεί μία ακόμη πολύτιμη συμβολή στη μελέτη
και κατανόηση του αγώνα κατά της χούντας, προσφέροντας εμπειρίες και
οπτικές που φωτίζουν ποικίλες πτυχές της πολιτικής και κοινωνικής
πραγματικότητας της περιόδου. Τον ευχαριστούμε θερμά για την εμπιστοσύνη
του και την αποδοχή της πρότασής μας.
Με μεγάλη μας χαρά παρουσιάζουμε σήμερα τη συνέντευξη της Ιωάννας
Καρυστιάνη στο antidiktatorikos.uoa.gr. Η εμπιστοσύνη της σε εμάς και η
συνέντευξη που δέχθηκε να μας δώσει για τη συμμετοχή της στον
αντιδικτατορικό αγώνα αποτελεί ιδιαίτερη τιμή και ευθύνη. Και παράλληλα
μια μοναδική συμβολή στην κατανόηση των γεγονότων που συνέβησαν στο
φοιτητικό κίνημα αλλά και στην ανάδειξη της σημασίας της συλλογικής δράσης
και της ιστορικής μνήμης. Θα θέλαμε να τις εκφράσουμε τις θερμές μας
ευχαριστίες και από εδώ
Πενήντα ένα χρόνια μετά την κατάρρευση της δικτατορίας των συνταγματαρχών υπό το βάρος της κυπριακής τραγωδίας, απευθυνθήκαμε σε επτά ιστορικούς. Κοινό τους γνώρισμα, πέραν της ενασχόλησής τους με την ιστορία σε επαγγελματικό επίπεδο, ότι γεννήθηκαν τη δεκαετία του 1960. Τους ζητήσαμε ευσύνοπτα κείμενα, όπου θα αποτύπωναν τις μνήμες τους από τη γενέθλια στιγμή της Μεταπολίτευσης.
Στο πλαίσιο των πρωτοβουλιών του κόμβου «Αντιδικτατορικός Αγώνας 1967-1974: Ιστορία και Μνήμη», με μεγάλη μας χαρά εγκαινιάζουμε από σήμερα μία νέα δράση που στόχο έχει τη συγκρότηση ενός αρχείου προφορικών μαρτυριών από ανθρώπους που συμμετείχαν στον αντιδικτατορικό αγώνα, μέσα από τη διεξαγωγή μαγνητοσκοπημένων συνεντεύξεων προφορικής ιστορίας (αφηγήσεις ζωής). Κύριο μέλημά μας είναι να διασωθούν μαρτυρίες, εμπειρίες, μνήμες, πληροφορίες σχετικά με τη δικτατορία και την αντίσταση, συγκροτώντας ένα νέο σώμα πηγών, προσβάσιμο και χρήσιμο σε μελλοντικές έρευνες.
Η Κεντρική Πύλη είναι ακόμη ανοιχτή. Εμπρός έχει μαζευτεί πολύς κόσμος. Στο πεζοδρόμιο δίπλα στην Πύλη στέκεται μια μεσήλικη γυναίκα. Λαϊκή γυναίκα από κάποια γειτονιά της Αθήνας. Το πρόσωπό της είναι γλυκό αλλά στα μάτια της διαβάζεται αγωνία. Κοντά της, αλλά μέσα από την Πύλη, σαν να θέλει να δείξει πού είναι η θέση της, είναι μια κοπέλα, φοιτήτρια.
Πρωτοετής της Νομικής στα 18 μου χρόνια, συμμετείχα στην κατάληψη του Πολυτεχνείου από την αρχή της, το μεσημέρι εκείνο της Τετάρτης 14 Νοέμβρη, μέχρι το τέλος της, την ώρα που μπήκε το τανκ.
Mε αφορμή, λοιπόν, την 51η επέτειο από την εξέγερση του Πολυτεχνείου, την κορωνίδα του αντιδικτατορικού αγώνα για πολλές και πολλούς, ξετυλίγουμε το κουβάρι του φαινομένου της αντίστασης κατά της χούντας, μέσα από την έμφυλη πλευρά του.
Εξέγερση Πολυτεχνείου. Μόλις την προηγούμενη μέρα είχα φτάσει στην Αθήνα μετά την επαναχορήγηση αναβολής στράτευσης στους στρατευμένους φοιτητές από την δοτή κυβέρνηση Μαρκεζίνη. Η παρουσία των στρατευμένων φοιτητών στο Πολυτεχνείο, κουρεμένοι και κάποιοι με στρατιωτικά ακόμη, ανυψώνει το ηθικό των συγκεντρωμένων. Θεωρήθηκε ως νίκη του κινήματος, μιας και ήταν πάγιο αίτημα του η επιστροφή τους.
Ήμουν τότε φοιτητής στη Φιλοσοφική Σχολή της Αθήνας και ενταγμένος στη «Δημοκρατική Νεολαία Λαμπράκη», έγραφα στην προδικτατορική Πανσπουδαστική και ήμουν υπεύθυνος για το περιοδικό Αργώ της Φιλοσοφικής Σχολής. Στάθηκα τυχερός γιατί δεν ήμουν στο πρώτο «κύμα» των συλληφθέντων. Ήρθαν να με συλλάβουν τα ξημερώματα της 22ας Απριλίου, αλλά δεν με βρήκαν. Είχα αποφασίσει να «βγω στην παρανομία»
Την 21η Απριλίου 1967 μια ολιγομελής ομάδα συνταγματαρχών ανέτρεψε βιαίως το νόμιμο πολίτευμα της Ελλάδας. Ήταν φυσικό για μένα και χιλιάδες άλλους δημοκράτες να αντισταθούμε με ό,τι μέσα διαθέταμε, αγωνιζόμενοι για ελευθερία και δημοκρατία. Προσωπικά διένειμα χειρόγραφες προκηρύξεις με το σύνθημα «Κάτω η Χούντα».
Παρακάτω, σαν ελάχιστο φόρο τιμής και μνήμης, δημοσιεύουμε τον επικήδειο που εκφώνησε στην κηδεία του την προηγούμενη εβδομάδα, ο συναγωνιστής του στο αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα, Γιώργος Α. Βερνίκος.
Παρακάτω, σαν ελάχιστο φόρο τιμής και μνήμης, δημοσιεύουμε τον επικήδειο που εκφώνησε στην κηδεία του την προηγούμενη εβδομάδα, ο συναγωνιστής του στο αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα, Γιώργος Α. Βερνίκος.
Η Μεταπολίτευση, ο χιλιοτραγουδισμένος γενέθλιος χρονότοπος της Τρίτης Ελληνικής Δημοκρατίας –άλλοτε εξιδανικευόμενη, συχνότερα δαιμονοποιούμενη– κλείνει τα πενήντα, σβήνει φέτος τον Ιούλη κεράκια μισού αιώνα.
Την 21η Απριλίου 1967 μια ολιγομελής ομάδα συνταγματαρχών ανέτρεψε βιαίως το νόμιμο πολίτευμα της Ελλάδας. Ήταν φυσικό για μένα και χιλιάδες άλλους δημοκράτες να αντισταθούμε με ό,τι μέσα διαθέταμε, αγωνιζόμενοι για ελευθερία και δημοκρατία. Προσωπικά διένειμα χειρόγραφες προκηρύξεις με το σύνθημα «Κάτω η Χούντα».
Εξέγερση Πολυτεχνείου. Μόλις την προηγούμενη μέρα είχα φτάσει στην Αθήνα μετά την επαναχορήγηση αναβολής στράτευσης στους στρατευμένους φοιτητές από την δοτή κυβέρνηση Μαρκεζίνη. Η παρουσία των στρατευμένων φοιτητών στο Πολυτεχνείο, κουρεμένοι και κάποιοι με στρατιωτικά ακόμη, ανυψώνει το ηθικό των συγκεντρωμένων. Θεωρήθηκε ως νίκη του κινήματος, μιας και ήταν πάγιο αίτημα του η επιστροφή τους.
Για μια περιβόητη συνέντευξη. Το 1973 ο Νίκος Μαστοράκης «ανακρίνει» τους συλληφθέντες φοιτητές για το Πολυτεχνείο.
Με αφορμή τη συμπλήρωση 53 χρόνων από την ιστορική κατάληψη της Νομικής που έγινε στις 21/2/1973, το Ιστορικό Αρχείο ΕΚΠΑ και η Βιβλιοθήκη της Νομικής Σχολής της Β.Κ.Π. ΕΚΠΑ συνδιοργανώνουν εκδήλωση με θέμα: «Από την εξέγερση της ταράτσας της Νομικής στην αφήγηση της εμπειρίας: Μαρτυρίες και λογοτεχνικές αναπαραστάσεις»
Τον Δεκέμβριο του 1969, ύστερα από καταγγελίες πρώην κρατουμένων της χούντας για εκτεταμένα και σκληρά βασανιστήρια που είχαν υποστεί, η Ελλάδα αποπέμφθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης. Ο Πέτρος Βλάσσης, ένας από τους βασικούς μάρτυρες κατηγορίας στην «Ελληνική Υπόθεση» (Greek Case) στο Συμβούλιο της Ευρώπης, μιλά στη σελίδα μας για εκείνο το κομβικό γεγονός και ανασυγκροτεί με τη μακρά αφήγησή του την περιπετειώδη πορεία μέχρι την κατάθεσή του.
Με ιδιαίτερη χαρά παρουσιάζουμε σήμερα τη συνέντευξη του Αλέκου Αλαβάνου,
μιας προσωπικότητας με ενεργή παρουσία στο αντιδικτατορικό φοιτητικό
κίνημα και στη συνέχεια με μακρά πολιτική διαδρομή στον χώρο της
Αριστεράς. Η μαρτυρία του αποτελεί μία ακόμη πολύτιμη συμβολή στη μελέτη
και κατανόηση του αγώνα κατά της χούντας, προσφέροντας εμπειρίες και
οπτικές που φωτίζουν ποικίλες πτυχές της πολιτικής και κοινωνικής
πραγματικότητας της περιόδου. Τον ευχαριστούμε θερμά για την εμπιστοσύνη
του και την αποδοχή της πρότασής μας.
Με μεγάλη μας χαρά παρουσιάζουμε σήμερα τη συνέντευξη της Ιωάννας
Καρυστιάνη στο antidiktatorikos.uoa.gr. Η εμπιστοσύνη της σε εμάς και η
συνέντευξη που δέχθηκε να μας δώσει για τη συμμετοχή της στον
αντιδικτατορικό αγώνα αποτελεί ιδιαίτερη τιμή και ευθύνη. Και παράλληλα
μια μοναδική συμβολή στην κατανόηση των γεγονότων που συνέβησαν στο
φοιτητικό κίνημα αλλά και στην ανάδειξη της σημασίας της συλλογικής δράσης
και της ιστορικής μνήμης. Θα θέλαμε να τις εκφράσουμε τις θερμές μας
ευχαριστίες και από εδώ
Με ιδιαίτερη χαρά, φιλοξενούμε σήμερα στη σελίδα μας τη συνέντευξη του Ολύμπιου Δαφέρμου. Η μαρτυρία του για τη συμμετοχή του στο αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα, προσφέρει πολύτιμο υλικό για την ιστορική διερεύνηση της περιόδου, αναδεικνύοντας εμπειρίες, επιλογές και προβληματισμούς που συνέβαλαν στη διαμόρφωση του αγώνα κατά της χούντας. Τον ευχαριστούμε θερμά για την προθυμία του να μοιραστεί τις αναμνήσεις και τις σκέψεις του.
Στο πλαίσιο των πρωτοβουλιών του κόμβου «Αντιδικτατορικός Αγώνας 1967-1974: Ιστορία και Μνήμη», με μεγάλη μας χαρά εγκαινιάζουμε από σήμερα μία νέα δράση που στόχο έχει τη συγκρότηση ενός αρχείου προφορικών μαρτυριών από ανθρώπους που συμμετείχαν στον αντιδικτατορικό αγώνα, μέσα από τη διεξαγωγή μαγνητοσκοπημένων συνεντεύξεων προφορικής ιστορίας (αφηγήσεις ζωής). Κύριο μέλημά μας είναι να διασωθούν μαρτυρίες, εμπειρίες, μνήμες, πληροφορίες σχετικά με τη δικτατορία και την αντίσταση, συγκροτώντας ένα νέο σώμα πηγών, προσβάσιμο και χρήσιμο σε μελλοντικές έρευνες.
Κάποτε η Ιστορία ίσως γράψει ότι ήταν μια φορά κι έναν καιρό κάτι παιδιά που μέσα σε μια μονότονη, άχρωμη, μουντή, επιφανειακή καθημερινότητα έκαναν μια μέρα μια μεγάλη ανακάλυψη.
Εκείνη την εποχή ήμουνα φαντάρος. 382 ΠΑΥΠ. Προκεχωρημένη Αποθήκη Υλικού Πολέμου. Στρατόπεδο ανεπιθυμήτων. Μεταξύ Κοζάνης και Φλώρινας, κοντά στο Αμύνταιο.
Νοέμβρης 2023, πενήντα χρόνια μετά την εξέγερση του Πολυτεχνείου. Οι Παλαιστίνιοι της Γάζας ασφυκτιούν κάτω από την Ισραηλινή πρέσα, εκλιπαρούν για βοήθεια, θέλουν να ζήσουν, θέλουν να δουλέψουν, θέλουν να ερωτευτούν, θέλουν σπίτι και πατρίδα, θέλουν να πεθάνουν στο χωράφι που σκάβουν από γηρατειά.
Νοέμβριος 1973, ταγματάρχης στο ΚΕΒΟΠ: «Και ξύλινους βουλευτές θα βάλουμε στο Κοινοβούλιο για να μας δεχτεί το Συμβούλιο της Ευρωπης! Εάν φύγουνε, εμείς θέλουμε να αναλάβει ένας στιβαρός πρωθυπουργός όπως ο Καραμανλής και όχι ένας μαλθακός όπως ο Κανελλόπουλος!»
Πώς η 17η Νοέμβρη 1973 έκοψε τη ζωή ενός δεκάχρονου παιδιού στα δυο. Τρεις μέρες άκουγα τις φωνές των φοιτητών, να φθάνουν ως το σπίτι μας από τον χώρο του Πολυτεχνείου.
Αρχικά κατέβηκα στο Πολυτεχνείο, όταν είχαν αρχίσει να φτάνουν πολλοί τραυματίες, αφαίρεσα κι εκεί μερικές σφαίρες από σώματα τραυματισμένων, όμως αργά τη νύχτα της Παρασκευής έφυγα και πήγα στην κλινική Παντάνασσα, όπου εργαζόμουν, καθώς κι εκεί έφταναν δεκάδες τραυματίες και η παρουσία μου ήταν απαραίτητη.
Στο Πολυτεχνείο ήμουν από τους έξω, δεν διανυκτέρευσα μέσα. Ήμουν παρούσα στη συνάντηση τής Νομικής, την 14η /11/73, όταν κάποιος μας παρότρυνε να οδεύσουμε προς το Πολυτεχνείο, όπου”έπεφτε ξύλο” καί θυμάμαι έναν συναγωνιστή που ζήτησε την ολοκλήρωση τής δικής μας συνέλευσης στα σκαλάκια και μετά να ανταποκριθούμε στην πρόκληση.
Για τον πρώτο νέο που ξεψύχησε “μέσα” στο Πολυτεχνείο. Την τελευταία μέρα, όταν άρχισαν να πέφτουν τα δακρυγόνα και οι σφαίρες όσοι είχαν γνώσεις ιατρικής χρησιμοποιήθηκαν για την περίθαλψη των τραυματισμένων.
Από τον Γενάρη του 1974 που ξαναγύρισα στο Πολυτεχνείο, μετά τα συγκλονιστικά γεγονότα του Νοέμβρη, η κατάσταση είχε αλλάξει παντελώς. Στην αυλή στεκόμασταν μόνο για να πάρουμε τον καφέ από το κυλικείο και μετά σερνόμασταν στις αίθουσες, όχι κατ’ ανάγκη για μάθημα, αποφεύγοντας να συζητάμε πάνω από δύο ή το πολύ τρία άτομα.
Τη χρονιά του Πολυτεχνείου δεν είχα κλείσει ακόμη τα 11, μέναμε με την οικογένειά μου στην οδό Καπνοκοπτηρίου 10. Η Καπνοκοπτηρίου είναι ένα μικρός δρόμος που ενώνει την Αβέρωφ με τη Στουρνάρη (νοητή προέκταση της οδού Φυλής) μεταξύ Αχαρνών και Αριστοτέλους. Σχολείο πήγαινα στο 54ο Δημοτικό, στην οδό Μιχαήλ Βόδα 9
Παρακάτω, σαν ελάχιστο φόρο τιμής και μνήμης, δημοσιεύουμε τον επικήδειο που εκφώνησε στην κηδεία του την προηγούμενη εβδομάδα, ο συναγωνιστής του στο αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα, Γιώργος Α. Βερνίκος.
Η Κεντρική Πύλη είναι ακόμη ανοιχτή. Εμπρός έχει μαζευτεί πολύς κόσμος. Στο πεζοδρόμιο δίπλα στην Πύλη στέκεται μια μεσήλικη γυναίκα. Λαϊκή γυναίκα από κάποια γειτονιά της Αθήνας. Το πρόσωπό της είναι γλυκό αλλά στα μάτια της διαβάζεται αγωνία. Κοντά της, αλλά μέσα από την Πύλη, σαν να θέλει να δείξει πού είναι η θέση της, είναι μια κοπέλα, φοιτήτρια.
Η πτώση της δικτατορίας των συνταγματαρχών και η αποκατάσταση της Δημοκρατίας τον Ιούλιο του 1974 υπήρξαν η κορύφωση μιας σύνθετης και σταδιακής αποσάθρωσης του χούντας. Στην πορεία αυτή, η αποτυχημένη γενική επιστράτευση του Ιουλίου του 1974 αποτέλεσε μία από τις πιο κρίσιμες στιγμές, καθώς αποκάλυψε με δραματικό τρόπο την οργανωτική ανεπάρκεια και την αποσύνθεση του καθεστώτος. Με αφορμή, λοιπόν, τη σημερινή επέτειο αποκατάστασης της Δημοκρατίας, δημοσιεύουμε ένα αφιέρωμα αποτελούμενο από τέσσερα διαφορετικά κείμενα που προσεγγίζουν την επιστράτευση του 1974 μέσα από συμπληρωματικές οπτικές.
Το συζητούσαμε, αλλά δεν το πολυπιστεύαμε. Παρασκευή βράδυ, 16 Νοέμβρη ’73, είμαι περιφρούρηση, μαζί με άλλους συναγωνιστές στην πόρτα της οδού Στουρνάρη.
Οι περισσότεροι θυμούνται το Πολυτεχνείο για την Παρασκευή 16 Νοέμβρη. Εγώ το θυμάμαι για την επόμενη μέρα …
Ο ηθοποιός και συγγραφέας Γιάννης Μαντάς σε μια από τις ιστορικές φωτογραφίες της εξέγερσης (όρθιος αριστερά, μπροστά από το αυτοκίνητο)…
Mε αφορμή, λοιπόν, την 51η επέτειο από την εξέγερση του Πολυτεχνείου, την κορωνίδα του αντιδικτατορικού αγώνα για πολλές και πολλούς, ξετυλίγουμε το κουβάρι του φαινομένου της αντίστασης κατά της χούντας, μέσα από την έμφυλη πλευρά του.
Παρακάτω, σαν ελάχιστο φόρο τιμής και μνήμης, δημοσιεύουμε τον επικήδειο που εκφώνησε στην κηδεία του την προηγούμενη εβδομάδα, ο συναγωνιστής του στο αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα, Γιώργος Α. Βερνίκος.
Με αφορμή την επικείμενη «μαύρη επέτειο» του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου 1967, εγκαινιάζουμε σήμερα μια σειρά αφιερωμάτων με θέμα τις παράνομες αντιδικτατορικές οργανώσεις. Η αρχή γίνεται με το πρώτο μέρος ενός αφιερώματος που επικεντρώνεται στην «πρώτη ζωή» της οργάνωσης ΠΑΟΣ «Ρήγας Φεραίος», κατά την περίοδο 1967-1971.
Μια συγκλονιστική εμπειρία που πήρε τη μορφή ποιήματος. Επικοινωνώ μαζί σας εκ μέρους και με προτροπή του Θανάση Μπαλατσού, κοινού φίλου.
Με αφορμή την πρόσφατη «μαύρη επέτειο» του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου 1967, δημοσιεύουμε σήμερα το δεύτερο μέρος του αφιερώματος στην «πρώτη ζωή» της οργάνωσης ΠΑΟΣ «Ρήγας Φεραίος», κατά την περίοδο 1967-1971.
Με μεγάλη χαρά και τιμή συζητήσαμε για την εξέγερση του Πολυτεχνείου, τις μνήμες και τα βιώματα από το αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα με τρεις σημαντικούς ανθρώπους που το έζησαν από πρώτο χέρι και το συνδιαμόρφωσαν. Ο κύριος Ολύμπιος Δαφέρμος, φοιτητής των Μηχανολόγων Μηχανικών του ΕΜΠ, η κυρία Ζέλα Φυκούρα, φοιτήτρια στο Οικονομικό Τμήμα της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ και ο κύριος Δημήτρης Χατζησωκράτης, φοιτητής στους Πολιτικούς Μηχανικούς του ΕΜΠ κατά τη διάρκεια της χούντας, συζήτησαν μαζί μας, με ζέση και ζωντάνια, γύρω από μια σειρά ζητήματα της εξεγερσιακής νεότητάς του, η οποία σημαδεύτηκε από την αντιδικτατορική αντίσταση.
Πενήντα χρόνια σαν μια στιγμή κι εκείνη ανάμεσά μας. 16 Νοεμβρίου 1973, ώρα 23:30, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Το όνομά της το έμαθα όταν απολύθηκα…
Πενήντα ένα χρόνια μετά την κατάρρευση της δικτατορίας των συνταγματαρχών υπό το βάρος της κυπριακής τραγωδίας, απευθυνθήκαμε σε επτά ιστορικούς. Κοινό τους γνώρισμα, πέραν της ενασχόλησής τους με την ιστορία σε επαγγελματικό επίπεδο, ότι γεννήθηκαν τη δεκαετία του 1960. Τους ζητήσαμε ευσύνοπτα κείμενα, όπου θα αποτύπωναν τις μνήμες τους από τη γενέθλια στιγμή της Μεταπολίτευσης.
Ήμουν τότε φοιτητής στη Φιλοσοφική Σχολή της Αθήνας και ενταγμένος στη «Δημοκρατική Νεολαία Λαμπράκη», έγραφα στην προδικτατορική Πανσπουδαστική και ήμουν υπεύθυνος για το περιοδικό Αργώ της Φιλοσοφικής Σχολής. Στάθηκα τυχερός γιατί δεν ήμουν στο πρώτο «κύμα» των συλληφθέντων. Ήρθαν να με συλλάβουν τα ξημερώματα της 22ας Απριλίου, αλλά δεν με βρήκαν. Είχα αποφασίσει να «βγω στην παρανομία»
Ήταν μια όμορφη ηλιόλουστη μέρα. Κι όμως όλα έμοιαζαν γκρίζα. Λες και μπροστά στα μάτια της Δ. είχε πέσει ένα διάφανο πέπλο…
Για μας μιας άλλης γενιάς που ήμασταν μικρά παιδιά το ΄73, η εξέγερση ήρθε καταπάνω μας σαν γεγονός μιας νέας «επίσημης» μνήμης και μνημόνευσης.
Θα προσπαθήσω να αφηγηθώ αυτήν την προσωπική μου ιστορία όσο μπορώ πιο ξερά. Όχι για άλλο λόγο, αλλά για να καταφέρω να μη συγκινηθώ υπερβολικά.
Την Τετάρτη 14 Νοεμβρίου 22 χρόνων, φοιτήτρια του Παντείου αλλά παράνομη και με «απαγόρευση» να εμφανίζομαι στις φοιτητικές συνελεύσεις, πήγα στο Πολυτεχνείο με συμφοιτητές.
Είναι η πρώτη φορά, μετά από 50 χρόνια, που νοιώθω την ανάγκη να γράψω κάτι από τις εμπειρίες μου στα γεγονότα του Πολυτεχνείου…
Πρωτοετής της Νομικής στα 18 μου χρόνια, συμμετείχα στην κατάληψη του Πολυτεχνείου από την αρχή της, το μεσημέρι εκείνο της Τετάρτης 14 Νοέμβρη, μέχρι το τέλος της, την ώρα που μπήκε το τανκ.
Ο ήχος από τις ερπύστριες που σημάδεψε τη ζωή μου. Ήμουν δέκα χρονών, αλλά θυμάμαι πολύ καλά την 21η Απριλίου 1967.
50+1 χρόνια συμπληρώθηκαν την προηγούμενη εβδομάδα από τη δεύτερη κατάληψη της Νομικής που πραγματοποιήθηκε στις 20 Μαρτίου του 1973 και έληξε με τη βάναυση επέμβαση της αστυνομίας, ύστερα από αίτημα των χουντικών πρυτανικών αρχών.
Πρωτοετής φοιτήτρια στη Νομική, ήμουν κι εγώ στα σκαλάκια την Τετάρτη 14 Νοεμβρίου το πρωί, μιλούσε η Ιωάννα Καρυστιάνη.
Το 1993, ο Δημήτρης Παπαχρήστος, ο ένας από τους εκφωνητές του ραδιοφωνικού σταθμού του Πολυτεχνείου, ζήτησε από παλιούς γνωστούς, φίλους, συμφοιτητές, συναγωνιστές, συνοδοιπόρους μιας εποχής, να γράψουν κάτι -και μάλιστα σε προσωπικό λόγο και με βιωματικό τρόπο- για το πώς ο καθένας μας βρέθηκε σ’ αυτό το κίνημα, που ονομάστηκε και δεν ήταν μονάχα φοιτητικό.